محمد بن أحمد الفاسي المكي ( مترجم : محمد مقدس )
80
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى )
قاطع و كافى وجود دارد و نمىتوان با مضمون آنها مخالفت كرد ، بنا بر اين خزاعهاىها بدون ترديد از فرزندان قمعة بن مضر هستند . و هيچ كس در اين مطلب ترديدى ندارد و اسلمىها نيز بدون هيچ ترديدى از سوى نسبشناسان ، برادران خزاعهاىها هستند . وى در ادامه مىگويد : فرزند قمعة بن الياس ، عامر بن قمعه است و پسر عامر بن قمعه ، أقصى وربيعه مىباشد كه همان لحى بن عامر بن قمعه است و فرزند لحى بن عامر بن قمعه ، عامر بن لحى و فرزند عامر بن لحى ، عمرو بن عامر بن لحى است كه همان عمرو بن لحى است كه به جدش نسبت داده شده است و او نخستين كسى است كه دين ابراهيم و اسماعيل عليهم السلام را تغيير داد و اعراب را به بتپرستى فراخواند و كعب و مليح و عوف كه فرزندان عمرو بن عامر بن لحى هستند ، هر كدام تيرهاى را تشكيل دادند كه مادرشان اسديه است و عدىّ هم كه مادرش اسديّه است ، تيرهاى تشكيل داد و سعد از فرزندان عمرو بن عامر كه مادرش خارجه بود . « 1 » اگر بپذيريم كه خزاعهاىها از مضر مىباشند ، ناميدن آنها به خزاعه ، معنايى نخواهد داشت ، اما اگر از قحطان باشند ، علت اين نامگذارى جدا شدن ايشان از قوم خود در مكه است ، زيرا انخزاع به معناى جدايى است ، چنان كه عون بن ايوب الانصارى خزرجى در اين باره سروده است : فلّما هبطنا بطن مُرّ تخزَّعَتْ * خزاعةُ منّا فى حلول كراكر حمت كلّ وادٍ من تهامةَ واحْتَمَتْ * بصُمِّ القَنا والمرهفات البواتر ابن هشام اين دو بيت عون بن ايوب انصارى را به همين گونه در سيرهء خود نقل كرده و گفته است : اين دو بيت از يك قصيده اوست ، « 2 » ولى ازرقى در روايتى طولانى كه در آن از جرهم و خزاعه سخن به ميان آورده و آن را از ابوصالح نقل كرده ، اين دو بيت را به حسان بن ثابت انصارى نسبت داده است كه جدايى [ انخزاع ] آنها را در مكه و نيز
--> ( 1 ) . جمهرة انساب العرب ، ص 234 و 235 . ( 2 ) . سيرة ابنهشام ، ج 1 ، ص 114 .